"Học tập suốt đời" khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Học tập suốt đời - trụ cột phát triển nguồn nhân lực

Với lợi thế là trung tâm công nghiệp lớn, hệ thống khu công nghiệp quy mô, hạ tầng giao thông liên vùng ngày càng hoàn thiện cùng những dự án chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Đồng Nai được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ hiện đại của khu vực phía Nam. Đi kèm với cơ hội là áp lực lớn về nguồn nhân lực. Các lĩnh vực trọng điểm như xây dựng đô thị thông minh, logistics quốc tế, công nghệ cao, tài chính - ngân hàng, y tế và giáo dục chất lượng cao… đòi hỏi lực lượng lao động không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải thành thạo kỹ năng số, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng nhanh. Thực tế cho thấy, một trong những “điểm nghẽn” lớn của Đồng Nai hiện nay là chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp tốc độ phát triển. Tình trạng thiếu lao động kỹ thuật cao, thiếu chuyên gia ở các lĩnh vực mới và sự chênh lệch về trình độ giữa các nhóm dân cư khá rõ. Điều đó đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ “đào tạo một lần” sang “học tập suốt đời”.

Ông Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đồng Nai trao học bổng "Vượt Khó Học Tốt" lần thứ 14. Ảnh: Hoàng Thuận

Với quy mô dân số khoảng 4,49 triệu người, lực lượng lao động hơn 2,56 triệu người, trong đó trên 2,43 triệu người đang làm việc, Đồng Nai là một trong những địa phương có lực lượng lao động lớn nhất cả nước. Đây vừa là lợi thế, vừa là thách thức. Bởi nếu lực lượng này không được cập nhật kiến thức, kỹ năng thường xuyên, nguy cơ tụt hậu là rất lớn trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh. Nền kinh tế của tỉnh đang tăng trưởng mạnh với quy mô GRDP năm 2025 ước đạt 678 nghìn tỷ đồng, tăng gần 9,63%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trên 15%, kéo theo nhu cầu lớn về lao động kỹ thuật cao và lao động có khả năng làm việc trong môi trường công nghệ. Tuy nhiên, thị trường lao động vẫn tồn tại sự “lệch pha” giữa cung và cầu: nhu cầu tuyển dụng lao động chất lượng cao tăng nhanh, nhưng phần lớn lao động vẫn ở nhóm kỹ năng trung bình hoặc thấp. Trong bối cảnh đó, học tập suốt đời phải được xác định là trụ cột của chiến lược phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và thực hiện thành công mục tiêu thành phố Đồng Nai trở thành đô thị trung tâm của vùng.

Bà Lê Thị Mỹ Phượng, Chủ tịch Hội Khuyến học TP.Đồng Nai trao quà cho học sinh nhận học bỏng "Cho Em Đến Trường"  lần thứ 22. Ảnh: Hoàng Thuận

Khi chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhiều ngành nghề truyền thống bị thay thế và nhiều ngành nghề mới xuất hiện. Người lao động nếu không học tập thường xuyên sẽ bị đào thải. Ngược lại, nếu duy trì học tập suốt đời, họ có thể cập nhật kỹ năng, chuyển đổi nghề nghiệp và tham gia hiệu quả vào thị trường lao động. Không chỉ vậy, học tập suốt đời còn là nền tảng để xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các ngành mũi nhọn như công nghiệp hàng không, bán dẫn, sản xuất chip, trí tuệ nhân tạo. Những lĩnh vực này đòi hỏi năng lực sáng tạo, tư duy toàn cầu và khả năng làm việc trong môi trường số - những năng lực chỉ có thể được tích lũy thông qua quá trình học tập liên tục.

Lãnh đạo Hội Khuyến học Đồng Nai và Công ty Plus Việt Nam đến tận nhà trao học bổng và xe đạp cho một học sinh hoàn cảnh đạc biệt khó khăn ở xã Đăng Hà. Ảnh: Linh Tâm

Học tập suốt đời gắn với việc làm và hạnh phúc người dân

Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, học tập suốt đời còn gắn với chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc của Nhân dân. Khi người dân có cơ hội học tập, họ có khả năng thích ứng tốt hơn với biến động, có việc làm ổn định và đời sống tinh thần phong phú hơn. Học tập giúp con người nâng cao năng lực tự chủ, mở rộng hiểu biết và làm chủ cuộc sống - những yếu tố cốt lõi của hạnh phúc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đồng Nai cần xây dựng một hệ sinh thái học tập suốt đời gắn với đặc thù của một trung tâm công nghiệp lớn.

Với hơn 2,5 triệu lao động, nếu mỗi người chỉ được đào tạo một lần, nguy cơ tụt hậu là rất rõ. Vì vậy, học tập phải được xem là điều kiện để duy trì việc làm và nâng cao thu nhập. Là địa phương tập trung hàng ngàn doanh nghiệp, Đồng Nai đang chuyển mạnh sang sản xuất thông minh và quản trị số. Điều này đòi hỏi người lao động phải được trang bị kỹ năng số. Tuy nhiên, phần lớn công nhân không có điều kiện học tập theo hình thức truyền thống (đến trường lớp hằng ngày, trong giờ hành chính), nên cần phát triển các mô hình học trực tuyến, học tại nơi làm việc, học qua thực hành… để người lao động có thể vừa làm, vừa học. Cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp. Bởi khi doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, chương trình học sẽ gắn sát hơn với nhu cầu thực tiễn, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động. Đây là hướng đi cần được đẩy mạnh trong bối cảnh Đồng Nai có hệ thống doanh nghiệp lớn và đa dạng ngành nghề.

Lãnh đạo Hội Khuyến học Đồng Nai chụp hình lưu niệm cùng Lãnh đạo Sở Ban Ngành và đơn vị tài trợ tại lễ trao học bổng ""Cho Em Đến Trường"  lần thứ 22. Ảnh: Hoàng Thuận

Trong toàn bộ quá trình này, vai trò của công tác khuyến học cần được nâng tầm. Nếu trước đây, khuyến học chủ yếu tập trung vào hỗ trợ học sinh, sinh viên, thì trong giai đoạn mới, cần chuyển mạnh sang “khuyến học suốt đời”, hướng tới cả người lao động và người trưởng thành. Thực tế, các mô hình “gia đình học tập”, “dòng họ học tập”, “cộng đồng học tập”, “đơn vị học tập”, “công dân học tập” đã và đang tạo ra môi trường xã hội khuyến khích học tập. Cùng với đó, các hoạt động trao học bổng, tiếp sức đến trường đang góp phần bảo đảm cơ hội học tập công bằng. Tuy nhiên, yêu cầu mới đặt ra là Hội Khuyến học cần đóng vai trò cầu nối giữa người lao động với các chương trình đào tạo, giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục; đồng thời thúc đẩy các mô hình học tập gắn với chuyển đổi số. Khi đó, khuyến học không chỉ là hoạt động mang tính nhân văn, mà còn trở thành một lực lượng quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực.Khi các giải pháp được thực hiện hiệu quả, học tập suốt đời sẽ tạo ra sự chuyển biến sâu sắc không chỉ về chất lượng nguồn nhân lực mà còn về chất lượng cuộc sống.

Đồng Nai chỉ có thể trở thành một đô thị hiện đại, đáng sống khi mỗi người dân đều có cơ hội học tập, được phát triển toàn diện và làm chủ tương lai của mình. Trong hành trình đó, học tập suốt đời chính là nền tảng vững chắc nhất, vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bồi đắp hạnh phúc cho mỗi người dân và cho toàn xã hội.