Đà Nẵng: Xây dựng các mô hình học tập gắn với phong trào học tập suốt đời và phát triển nguồn nhân lực

Ngày 12/5/2026, tại Khách sạn Thanh Bình, Hội Khuyến học thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định số 387/QĐ-TTg và Quyết định số 677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng các mô hình học tập giai đoạn 2021-2025. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thành phố Đà Nẵng mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng cũ theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp kể từ ngày 01/7/2025. Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng về dự và chỉ đạo Hội nghị.

Đây không chỉ là dịp đánh giá kết quả 5 năm triển khai các mô hình học tập, mà còn là dịp nhìn lại những kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở, xác định nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục xây dựng xã hội học tập trong giai đoạn 5 năm tiếp theo.

Các mô hình học tập phát triển rộng khắp

Báo cáo tại Hội nghị cho thấy, trong giai đoạn 2021-2025, công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập của thành phố Đà Nẵng đạt nhiều kết quả tích cực. Các mô hình học tập được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện đô thị và đời sống dân cư của địa phương.

Đến năm 2025, toàn thành phố có 532.711 gia đình đạt danh hiệu “Gia đình học tập”, đạt tỷ lệ 82,31%, vượt 12,31% so với mục tiêu của Quyết định số 387/QĐ-TTg. Có 2.507 dòng họ đạt danh hiệu “Dòng họ học tập”, tỷ lệ 72,82%; 3.448 cộng đồng đạt danh hiệu “Cộng đồng học tập”, tỷ lệ 89,17%; 1.298 đơn vị đạt danh hiệu “Đơn vị học tập”, tỷ lệ 83,70%.

Đối với mô hình “Công dân học tập”, toàn thành phố có 700.500 công dân được công nhận đạt danh hiệu, đạt tỷ lệ 41,02% và 63,01% theo từng nhóm đối tượng[1], vượt các mục tiêu đề ra tại Quyết định số 677/QĐ-TTg.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc ứng dụng nền tảng số trong đánh giá, công nhận danh hiệu Công dân học tập. Năm 2025, toàn thành phố có 710.600 tài khoản đăng ký trên hệ thống congdanhoctap.vn của Hội Khuyến học Việt Nam. Tỷ lệ đạt danh hiệu ở các nhóm đối tượng đều ở mức cao, từ 84,45% đến trên 91%.

Theo đánh giá của Hội Khuyến học thành phố, kết quả này cho thấy nhận thức của người dân về học tập suốt đời đã có chuyển biến rõ rệt, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu nâng cao năng lực thích ứng của nguồn nhân lực đô thị.

Xây dựng xã hội học tập từ mỗi gia đình, dòng họ và cộng đồng

Tại Hội nghị, nhiều tham luận cho thấy việc xây dựng các mô hình học tập ở thành phố Đà Nẵng không dừng lại ở phong trào mà đã đi vào thực chất, gắn với từng gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư và cơ quan, trường học.

Gia đình học tập từ truyền thống hiếu học và tinh thần tự học suốt đời

Tham luận của gia đình ông Nguyễn Văn Quân, phường Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng là một minh chứng tiêu biểu cho mô hình “Gia đình học tập”.

Gia đình có năm thành viên thì cả 05 người đều tốt nghiệp đại học ở các lĩnh vực Luật, Sư phạm và Công nghệ thông tin; đang công tác tại các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Trong suốt quá trình học tập, các con đều đạt danh hiệu học sinh giỏi; tốt nghiệp đại học loại Giỏi. Vợ chồng ông Quân nhiều năm liền đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”; vợ ông nhiều lần được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp trường và cấp quận trước đây.

Điều đáng trân trọng là tinh thần học tập suốt đời được duy trì bền bỉ trong gia đình. Năm 2019, khi đã 55 tuổi, ông Nguyễn Văn Quân tiếp tục theo học tại Học viện Tư pháp và năm 2021 được tặng Giấy khen vì thành tích xuất sắc trong học tập. Không chỉ chăm lo việc học của con cháu, gia đình còn tích cực tham gia công tác khuyến học tại địa phương, đóng góp quỹ khuyến học, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn và nhiều năm liền giữ vững danh hiệu “Gia đình học tập”, “Gia đình văn hóa”.

Bên cạnh gia đình ông Nguyễn Văn Quân là mô hình gia đình ông Nguyễn Văn Thừa, phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng. Gia đình ông được nhiều người biết đến bởi sự đóng góp tâm huyết trong xây dựng Nhà truyền thống Khuyến học tại phường Điện Bàn, đây là Nhà truyền thống đầu tiên của cả nước về lĩnh vực khuyến học.

Từ một gia đình vươn lên trong khó khăn, các thành viên đều học hành thành đạt, trở thành bác sĩ, kỹ sư, đóng góp cho xã hội. Không chỉ chăm lo việc học cho con cháu, gia đình ông còn dành nhiều nguồn lực hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo vượt khó và tham gia tích cực các hoạt động khuyến học, khuyến tài tại địa phương. Nhà truyền thống Khuyến học do gia đình ông đóng góp, xây dựng đã trở thành một địa chỉ văn hóa, nơi lưu giữ truyền thống hiếu học của quê hương Quảng Nam – Đà Nẵng.

Dòng họ học tập góp phần giữ gìn truyền thống hiếu học

Trong phong trào xây dựng “Dòng họ học tập”, Chi hội Khuyến học Tộc Lê Tân Thái, phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng là mô hình tiêu biểu được nhiều địa phương học tập kinh nghiệm.

Nhiều năm qua, Tộc Lê duy trì hiệu quả quỹ khuyến học của tộc họ; thường xuyên khen thưởng học sinh, sinh viên đạt thành tích cao; hỗ trợ con cháu có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Các quy ước khuyến học của dòng họ được xây dựng và duy trì nền nếp; việc động viên tinh thần học tập của thế hệ trẻ trở thành hoạt động thường xuyên trong các dịp họp tộc, lễ truyền thống. Từ phong trào khuyến học của dòng họ, nhiều con em trưởng thành, trở nên thành đạt, đóng góp tích cực cho xã hội và quê hương.

Dòng họ Nguyễn Quảng Nam – Đà Nẵng tiếp tục khẳng định vai trò của một dòng họ có bề dày truyền thống hiếu học và khoa bảng. Đến nay, dòng họ đã thành lập 156 chi hội khuyến học tại các tộc họ; nhiều quỹ khuyến học có quy mô hàng trăm triệu đồng. Hằng năm, hàng nghìn lượt học sinh, sinh viên được tuyên dương, khen thưởng.

Việc xây dựng Nhà bia ghi danh tiến sĩ tại Đền thờ và Nhà truyền thống dòng họ, với 45 tiến sĩ được ghi danh qua các thời kỳ, gồm 14 vị khoa bảng thời Nguyễn và 31 tiến sĩ thời hiện đại, đã trở thành biểu tượng sinh động của truyền thống hiếu học, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về ý thức học tập và trách nhiệm với quê hương. Khoảng 75% tộc họ trong dòng họ Nguyễn đã đăng ký xây dựng “Tộc họ văn hóa”, “Dòng họ học tập”; nhiều mô hình duy trì hiệu quả nhiều năm liền, gắn kết chặt chẽ giữa gia đình, gia tộc và cộng đồng trong xây dựng xã hội học tập.

Theo đánh giá của Hội Khuyến học thành phố, mô hình Dòng họ học tập không chỉ góp phần giữ gìn truyền thống hiếu học mà còn tạo sự gắn kết giữa các thế hệ trong cộng đồng huyết thống.

Cộng đồng học tập từ khu dân cư văn hóa

Mô hình “Cộng đồng học tập”, Chi hội Khuyến học Xuân Đán 4, phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng được đánh giá là một trong những điểm sáng của thành phố.

Khu dân cư đã gắn việc xây dựng “Cộng đồng học tập” với phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở; duy trì hoạt động phổ biến kiến thức pháp luật, kỹ năng sống, chuyển đổi số và chăm lo việc học của con em nhân dân. Nhiều năm liền, khu dân cư đạt danh hiệu “Khu dân cư văn hóa”, “Cộng đồng học tập”; tỷ lệ gia đình học tập luôn đạt cao; các hoạt động khuyến học, khuyến tài được nhân dân đồng thuận hưởng ứng.

Điều đáng quý là phong trào học tập ở cộng đồng dân cư không chỉ dành cho học sinh mà mở rộng đến nhiều đối tượng, từ người lao động đến người lớn tuổi; góp phần hình thành nếp sống học tập thường xuyên trong nhân dân.

Trường học gắn phong trào khuyến học với nâng cao chất lượng giáo dục

Trong khối trường học, Trường THCS Trưng Vương, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng được biểu dương là mô hình “Đơn vị học tập” tiêu biểu.

Nhà trường không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy học mà còn xây dựng môi trường học tập thân thiện, khuyến khích tinh thần tự học của giáo viên và học sinh. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và đổi mới phương pháp giáo dục được triển khai hiệu quả. Nhiều năm qua, Trường THCS Trưng Vương duy trì thành tích cao trong giáo dục toàn diện; có nhiều học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố và Quốc gia; đội ngũ giáo viên tích cực học tập nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực số.

Theo Hội Khuyến học thành phố, việc xây dựng “Đơn vị học tập” trong trường học và cơ quan, doanh nghiệp đã góp phần hình thành môi trường làm việc gắn với học tập thường xuyên, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Nguồn lực xã hội hóa tiếp tục được mở rộng

Một trong những kết quả nổi bật của phong trào khuyến học thành phố là công tác huy động Quỹ khuyến học.

Trong 5 năm qua, tổng quỹ học bổng của toàn thành phố đạt 612,59 tỷ đồng. Riêng thành phố Đà Nẵng cũ đạt hơn 259 tỷ đồng với 245.874 suất học bổng; tỉnh Quảng Nam cũ đạt hơn 353 tỷ đồng với hơn 1 triệu suất học bổng được trao. Nguồn lực này đã hỗ trợ hiệu quả cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn; động viên kịp thời học sinh giỏi, học sinh đạt thành tích cao; góp phần duy trì phong trào học tập trong cộng đồng.

Công tác xã hội hóa khuyến học ngày càng đi vào nền nếp; việc huy động và sử dụng nguồn lực được thực hiện công khai, đúng mục đích và tạo được niềm tin trong nhân dân.

Ghi nhận những đóng góp tiêu biểu

Tại Hội nghị, rất nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu đã được các cấp biểu dương, khen thưởng vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện các Quyết định số 387/QĐ-TTg và 677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hội Khuyến học Việt Nam đã tặng Bằng khen cho 03 tập thể và 11 cá nhân tiêu biểu. UBND thành phố Đà Nẵng tặng Bằng khen cho 27 tập thể và 04 cá nhân có thành tích xuất sắc.

Nhiều mô hình học tập tiêu biểu được vinh danh tại Hội nghị đã cho thấy phong trào khuyến học, khuyến tài không còn là hoạt động riêng của tổ chức Hội mà từng bước trở thành nhu cầu tự thân của nhiều gia đình, dòng họ, cộng đồng và cơ quan, đơn vị.

Khẳng định vai trò của học tập suốt đời trong giai đoạn mới

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng ghi nhận và biểu dương những kết quả Hội Khuyến học các cấp đạt được trong giai đoạn 2021-2025; đồng thời đánh giá cao vai trò của các mô hình học tập trong việc nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn thành phố.

Lãnh đạo thành phố đề nghị Hội Khuyến học tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động; chú trọng nâng cao chất lượng các mô hình học tập; gắn xây dựng xã hội học tập với chuyển đổi số, xây dựng công dân số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Thành phố cũng yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Khuyến học, tạo điều kiện để mọi người dân được học tập thường xuyên, học tập suốt đời; nhất là người lao động, người lớn tuổi và người dân ở những khu vực còn khó khăn.

Từ thực tiễn 5 năm triển khai các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng các mô hình học tập, có thể thấy việc xây dựng xã hội học tập không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục hay của tổ chức Hội Khuyến học, mà cần sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Trong bối cảnh thành phố Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập đơn vị hành chính, yêu cầu về tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực số và khả năng thích ứng của người dân ngày càng trở nên cấp thiết. Vì vậy, học tập suốt đời không còn là nhu cầu riêng của từng cá nhân mà đang dần trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của mỗi gia đình, cộng đồng và của cả thành phố.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025 là cơ sở để Đà Nẵng tiếp tục xây dựng môi trường học tập mở, học tập thường xuyên và học tập suốt đời; từng bước hình thành một xã hội học tập thực chất, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.

Một số hình ảnh tại Hội nghị:

[1] Mục tiêu cụ thể của Quyết định số 677/QĐ-TTg: 40% người lớn trong gia đình học tập, dòng học học tập, cộng đồng học tập (thôn, bản, tổ dân phố và tương đương)”, 60% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong đơn vị học tập cấp xã, cấp huyện, cấp tỉnh và ở cơ quan Trung ương đạt danh hiệu “Công dân học tập”.

​